۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ - جامعه اغلب اختلالات خوردن را به اشتباه به عنوان «کم‌کاری در نظم شخصی» یا «بدغذا بودن» تلقی می‌کند. اما چه آنورکسیا (بی‌اشتهایی عصبی) باشد، چه بولیمیا (پرخوری عصبی) یا اختلال پرخوری (Binge Eating Disorder)، این‌ها بیماری های جدی سلامت روان هستند که علاوه بر مشاوره تغذیه، نیازمند پایش‌های پزشکی دقیق می‌باشند. در مطالعه‌ای که اخیراً در نشریه  Diabetic Medicineمنتشر شده است، پژوهشگران دانشگاه جنوب دانمارک بررسی کرده‌اند که نشانه‌های «اختلال پرخوری» در میان بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ در این کشور تا چه حد شایع است.

اختلال پرخوری (BED) اغلب به صورت خوردن مقادیر غیرعادی از غذا در مدت زمانی کوتاه توصیف می‌شود، در حالی که فرد احساس می‌کند توانایی توقف یا کنترل میزان خوردن خود را ندارد. این دوره‌های پرخوری می‌تواند منجر به احساس گناه یا شرم در فرد نسبت به عادات غذایی‌اش شود.

محققان پس از نظرسنجی از بیش از ۲۰۰۰ فرد مبتلا به دیابت درباره عادات غذایی‌شان، دریافتند که ۲.۹ ٪ از آن‌ها در غربالگری، احتمال ابتلای به اختلال پرخوری (BED) را نشان داده‌اند و ۳.۱٪ دیگر نیز گزارش کردند که دارای نشانه‌های تحت بالینی (Subclinical) هستند. نکته قابل توجه این بود که افراد مبتلا به اختلال پرخوری احتمالی، در سن میانه بسیار پایین‌تری (حدود ۵۲ سالگی) به دیابت مبتلا شده بودند، در حالی که این میانگین برای افراد فاقد نشانه‌های BED، حدود ۶۰ سال بود.

دیابت و سایر چالش ها

دیابت نوع ۲ یک بحران جهانی بزرگ در حوزه سلامت است؛ به طوری که شیوع آن از ۳.۰۹٪ در سال ۱۹۹۰ به ۶.۱۱٪ در سال ۲۰۲۱ افزایش یافته است. تخمین زده می‌شود که امروزه ۵۸۹ میلیون بزرگسال با دیابت زندگی می‌کنند و انتظار می‌رود این رقم در دهه‌های آینده افزایش یابد؛ برخی پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که این عدد تا سال ۲۰۵۰ به ۸۵۳ میلیون نفر خواهد رسید.

پیامدهای این بیماری فراتر از نمودهای فیزیکی مانند افزایش سطح گلوکز خون یا افزایش خطر بیماری‌های قلبی-عروقی است. آسیب‌های روانی نیز می‌توانند به همان اندازه دشوار باشند؛ به طوری که تنها افسردگی، تا ۲۵٪ از افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اختلالات خوردن، لایه دیگری از این بار سنگین را اضافه می‌کنند، چرا که اختلال پرخوری (BED) در افراد مبتلا به دیابت، شایع‌تر از افراد غیرمبتلا است.

مطالعات قبلی که پیوند میان این دو را بررسی کرده‌اند، نرخ‌های بسیار متفاوتی را گزارش کرده‌اند؛ به طوری که بین ۲.۵٪ تا ۲۹.۶٪ از مبتلایان به دیابت نوع ۲ با معیارهای BEDمطابقت دارند، در حالی که شیوع مادام‌العمر این اختلال در جمعیت عمومی تنها ۱.۹٪ است.

برای دستیابی به یک تخمین دقیق‌تر در میان جمعیت دانمارک، پژوهشگران از بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ که در گروه «مرکز تحقیقات استراتژیک دانمارک در زمینه دیابت نوع ۲ (DD2)» ثبت‌نام شده بودند، دعوت کردند تا در این نظرسنجی شرکت کنند. شرکت‌کنندگان به پرسشنامه اختصاصی اختلال پرخوری (BED) پاسخ دادند؛ یک پرسشنامه آنلاین معتبر شامل ۹ آیتم که بر اساس معیارهای تشخیصی رسمی ( DSM-5و ICD-11) طراحی شده است. پاسخ‌های آن‌ها شرکت‌کنندگان را به سه گروه تقسیم کرد:

·  گروه احتمال بالای BED: افرادی که حداقل هفته‌ای یک بار دچار پرخوری همراه با از دست دادن کنترل و پریشانی عاطفی شدید بودند.

·  گروه تحت بالینی (Subclinical) BED: افرادی که به همان اندازه پرخوری داشتند اما پریشانی عاطفی شدیدی را تجربه نمی‌کردند.

·  گروه بدون BED: افرادی که هیچ‌کدام از معیارهای بالا را نداشتند.

پاسخ‌های نظرسنجی با ثبت‌های ملی سلامت دانمارک پیوند داده شد که به محققان اجازه داد نتایج آزمایش‌های خون، اطلاعات مربوط به مصرف دارو و وضعیت سلامت روان شرکت‌کنندگان را نیز استخراج کنند.

شیوع BEDدر دیابت

تحلیل‌ها نشان داد که حدود ۶٪ از بزرگسالان شرکت‌کننده، نشانه‌های پرخوری را تجربه کرده‌اند. از این میان، ۷۲ نفر در غربالگری احتمال بالای ابتلا به  BEDرا نشان دادند و ۷۶ نفر دیگر نشانه‌های تحت بالینی داشتند. نشانه‌های پرخوری در افراد دارای چاقی شدید (شاخص توده بدنی ۳۵ یا بالاتر) بیش از ۱۱ برابر شایع‌تر از افراد با وزن نرمال بود و زنان نیز ۵۴٪ بیشتر از مردان احتمال گزارش این نشانه‌ها را داشتند.

یافته‌ها همچنین ارتباط نشانه‌های پرخوری را با سلامت روان ضعیف‌تر نشان داد. افراد مبتلا، نمرات پایین‌تری در شاخص سلامت عاطفی کسب کردند و احتمال ابتلای آن‌ها به افسردگی و اضطراب و همچنین مصرف داروهای ضد افسردگی بیشتر بود.

پیوند میان این دو وضعیت سلامت که ظاهراً بی‌ارتباط هستند، نیازمند تحقیقات بیشتری است. پژوهشگران همچنین پیشنهاد کردند که هم بیماران و هم پزشکان نیازمند افزایش آگاهی بالینی نسبت به نشانه‌های اختلال پرخوری هستند. انجام مطالعات بیشتر می‌تواند به تعیین بهترین روش برای گنجاندن شناسایی این نشانه‌ها در مراقبت‌های روتین دیابت کمک کند.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2026-10-disorder-plain-sight-adults-diabetes.html